Lotnisko – elementy infrastruktury. Część 1

Jednosilnikowy turbośmigłowiec Socata TBM-930 SP-TBM kołuje po drodze kołowania lotniska.
fot. Łukasz Styczyński

Kod referencyjny lotniska i droga startowa: co oznaczają malowania na pasie.

Lotnictwo – najszybszy i najbezpieczniejszy środek transportu. Większość osób słysząc o lotnictwie najpierw myśli o samolotach. My jednak zostaniemy na ziemi i skupimy się na elemencie, bez którego nie można wyobrazić sobie lotnictwa w XXI wieku – lotniskach. W dwóch artykułach opowiem o podstawowych elementach infrastruktury lotniskowej. Zapraszam do przeczytania pierwszej części.

Kod referencyjny

Podstawową informacją jaką wykorzystujemy do projektowania lotnisk jest kod referencyjny. Składa się on z cyfry i litery. Określamy go na podstawie wymagań samolotów które mają korzystać z lotniska. Na przykład kod referencyjny Lotniska Chopina to 4E, a dla Poznania 4D.

Cyfra koduReferencyjna długość startu samolotu
1poniżej 800 m
2800-1200 m
31200-1800 m
41800 m i powyżej
Litera koduRozpiętość skrzydełCałkowity rozstaw zewnętrznych kół podwozia głównego
Ado 15 mdo 4,5 m
B15-24 m4,5-6 m
C24-36 m6-9 m
D36-52 m9-14 m
E52-65 m9-14 m
F65-80 m14-16 m

Droga startowa

Na początek podam dwie definicje:

Droga startowa (DS) – ściśle określona prostokątna powierzchnia na lotnisku lądowym, przygotowana do startu i lądowania statków powietrznych.

Pas drogi startowej – wyznaczona powierzchnia obejmująca drogę startową oraz zabezpieczenie przerwanego startu.

Niestety, często wyżej wymienione pojęcia są stosowane zamiennie mimo różnego znaczenia. Droga startowa to jeden z najważniejszych elementów infrastruktury.  Na jej nawierzchni możemy zobaczyć wiele linii i symboli. 
Wszystkie są koloru białego. Są to oznaczenia:

  • tożsamości,
  • osi drogi startowej i jej progu,
  • punktu celowania,
  • strefy przyziemienia.

Poniżej opiszę wszystkie z nich.

Znak tożsamości drogi startowej

Jest to liczba dwucyfrowa umieszczoną na progu. Jej wartość to liczba całkowita, równa 1/10 wartości azymutu magnetycznego widzianego z kierunku podejścia. W przypadku, gdy jest pojedynczą cyfrą, to poprzedzamy ją zerem.

Jeśli na lotnisku występują równoległe drogi startowych to dodajemy literę L, R lub C. Oznaczają one odpowiednio lewą (left), prawą (right) i środkową (center) drogę startową.  Gdy na lotnisku znajdują się cztery i więcej dróg startowych, kierunek jednej z grup jest podawany z niedomiarem, a drugi z nadmiarem. 

Oznakowanie osi i progu drogi startowej

Składa się z linii równomiernie rozstawionych pasów i przerw, a ich długość jest uregulowana odpowiednimi przepisami.

Symbolem progu drogi startowej jest szereg podłużnych pasów, rozłożonych symetrycznie po obu stronach osi w odległości 6 m od progu. Może się zdarzyć, próg drogi startowej jest przesunięty na stałe.  Wtedy próg pasa oznaczamy najpierw pasem poprzecznym, a przed nim umieszczamy strzałki.

Punkt celowania i strefa przyziemienia

Pozwala on na bezpieczne wykonanie procedury lądowania i zapewnia odpowiednią długość DS do poprawnego wyhamowania samolotu. Z tego powodu umieszczamy go na obydwu końcach drogi startowej w odległości 150-400 metrów od progu, w zależności od długości pasa. Łącznie z punktem celowania wykonujemy oznakowanie strefy przyziemienia, które składa się z par prostokątnych znaków, rozmieszczonych symetrycznie po obu stronach osi drogi startowej. Ich ilość zależy od rozporządzalnej długości lądowania.

Droga startowa w Poznaniu

Lotnisko z lotu ptaka: droga startowa z drogą kołowania i płytą postojową, w tle miasto.
Schemat oznakowania poziomego progu drogi startowej w trzech układach: podstawowym, dla równoległych dróg startowych i alternatywnym, z wymiarami.

Droga kołowania (DK)

Jest to ściśle określona trasa na lotnisku lądowym łącząca różne części lotniska i przeznaczona do kołowania statków powietrznych. Obejmuje ona:

  • DK na stanowisko postojowe – wyznaczona na płycie postojowej oraz zapewnia dostęp do miejsc postojowych statków powietrznych,
  • płytową DK – wyznaczoną na płycie i przeznaczoną do kołowania statków powietrznych, może również obejmować drogę kołowania na stanowisko postojowe,
  • DK szybkiego zjazdu – jest połączona pod kątem ostrym z droga startową oraz pozwala samolotom na opuszczenie DS z większą prędkością i pozwala na skrócenie czasu zajmowania drogi startowej. 

Droga kołowania wraz z płytą do odladzania oraz płytą postojowa posiadają oznakowanie poziome, które zapewnia ciągłe prowadzenie statku powietrznego od osi drogi startowej do stanowiska postojowego. Dlatego jest wykonane jako ciągła linia o szerokości co najmniej 15 cm, bez przerw, z wyjątkiem przecięcia z oznakowaniem miejsca oczekiwania przed drogą startową. W przeciwieństwie do drogi startowej jest koloru żółtego.

Bibliografia

  1. Załącznik 14 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym
  2. http://blog.katowice-airport.com/
  3. http://ais.pansa.pl/aip/
  4. Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 31 sierpnia 1998 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dla lotnisk cywilnych